Słodko-gorzkie zmagania, czyli jak rozpoznać i walczyć z cukrzycą ciążową

Ciąża to okres gwałtownych zmian, jakie zachodzą nie tylko w życiu kobiety, ale przede wszystkim w jej organizmie. Często towarzyszą jej mniej lub bardziej nieprzyjemne dolegliwości. Zmęczenie, nudności, senność, zaparcia, zgaga, żylaki czy bóle kręgosłupa, to tylko niektóre z symptomów towarzyszących ciąży. Skutecznie obniżają one komfort życia i samopoczucie kobiety. Niestety to nie wszystko. Niekiedy burzliwe zmiany w gospodarce hormonalnej mogą mieć bardzo poważne konsekwencje. Jedną z najczęściej występujących jest tzw. cukrzyca ciążowa, która nieleczona może być niebezpieczna zarówno dla mamy, jak i maleństwa.

Glukoza dostarczana do organizmu wraz z pożywieniem to dawka energii potrzebnej do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jest materiałem energetycznym dla prawidłowej pracy mięśni, mózgu i wątroby, a także odpowiada za utrzymywanie właściwej ciepłoty ciała. By jednak można było skorzystać z jej dobrodziejstw konieczna jest jeszcze insulina, czyli hormon wytwarzany przez trzustkę (rozprowadza on cukry proste z krwi do wewnątrz komórek). Niekiedy zdarza się, że w wyniku nieprawidłowych procesów poziom insuliny jest zaburzony. Dochodzi wtedy do podniesienia poziomu cukru we krwi, a w konsekwencji do cukrzycy. Hiperglikemia to nic innego, jak grupa zaburzeń metabolicznych charakteryzujących się za wysokim stężeniem glukozy we krwi. Schorzenie to występuje w różnym wieku, a jego podłoże ma bardzo złożony charakter. „Jednym z rodzajów jest cukrzyca ciążowa, którą rejestruje się niemal u 7% kobiet w ciąży. Jest ona konsekwencją gwałtownych zmian hormonalnych, szczególnego obciążenia organizmu i wzmożonego stresu. Jest ona bardzo niebezpieczna i niesie szereg zagrożeń nie tylko dla matki, ale i rosnącego maleństwa. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i szybka reakcja na pierwsze objawy” – tłumaczy dietetyk Iwona Gryszkin.

Jak rozpoznać cukrzycę

Cukrzyca ciążowa jest zazwyczaj procesem przejściowym, który ustępuje po porodzie, jednak w żadnym wypadku nie wolno jej lekceważyć. U matek nieleczona zwiększa predyspozycje do zachorowania na przewlekłą odmianę typu 2, która wymaga stałej kontroli i przyjmowania leków, może powodować ciśnienie tętnicze, częstsze zakażenia układu moczowo-płciowego, przedwczesny poród, a także problemy z zrzuceniem wagi. W skrajnych wypadkach może doprowadzić nawet do śpiączki. „U rozwijającego się dziecka konsekwencje mogą by jeszcze gorsze. Najgroźniejszym z powikłań jest wewnątrzmaciczne obumarcie płodu, niewydolność oddechowa, ryzyko uszkodzenia systemu nerwowego czy przerost komór serca. Często spotykana jest również makrosomia, czyli zbyt duża masa ciała noworodka oraz cukrzyca wrodzona” – tłumaczy Iwona Gryszkin, dietetyk. By złagodzić skutki nadmiaru glukozy, leczenie zaburzeń powinno się zacząć, jak najwcześniej. Wbrew pozorom cukrzyca jest łatwa do wykrycia, nie można jednak pomijać żadnych objawów i jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Do najczęstszych objawów należy nadmierne pragnienie, zbyt częste oddawanie moczu, gwałtowne napady głodu, poczucie zmęczenia, a także zakażenia grzybicze i bakteryjne układu moczowo-płciowego. Dodatkowo, diagnostyka jest bardzo prosta – badanie wykonuje się z moczu oraz z krwi – dwukrotnie – na początku ciąży oraz między 24. a 28. tygodniem. Jeśli wyniki są nieprawidłowe, zaleca się wykonanie bardziej specjalistycznych testów i konsultacje z diabetologiem.

Dieta mamy z cukrzycą

Podstawowym lekarstwem na cukrzycę jest odpowiednia dieta. W przypadku kobiet ciężarnych jest ona podwójnie ważna, gdyż wprowadzenie zastrzyków z  insuliny jest ostatecznością. „Jadłospis kobiety powinien opierać się na trzech, podstawowych zasadach. Po pierwsze należy zwiększyć ilość spożywanych posiłków do 5-6 dziennie, jednak niezbyt dużych i rozłożonych równomiernie w ciągu dnia. Drugą zasadą jest unikanie zbyt długich przerw pomiędzy posiłkami. I po trzecie, i najważniejsze konieczne jest wyeliminowanie produktów o wysokim indeksie glikemicznym, które mocno podnoszą poziom glukozy we krwi” – wyjaśnia Iwona Gryszkin. Są to oczywiście słodycze, ale również białe pieczywo, gotowane ziemniaki, tłuste mięsa, smażone potrawy i owoce, zwłaszcza te bardzo słodkie. Ważne, by mimo ograniczenia posiłki były wartościowe i dostarczały potrzebne witaminy oraz minerały. W diecie cukrzycowej sprawdzą się produkty pełnoziarniste, chude mięsa, ryby oraz duża ilość warzyw. „Równie ważny jest dobór napojów. Z codziennej diety usunąć należy wszelkie sztucznie słodzone płyny i to, co czasami wydaje się nieoczywiste, czyli soki owocowe, również te bez dodatku cukru. Zastąpić je można niesłodzoną herbatą, a najlepiej niegazowaną wodą, niskozmineralizowaną np. Mama i ja. Uzupełnianie płynów jest bardzo ważne, dlatego powinno się wypijać ok. 2,5-3 litrów dziennie. Woda obniża poziom stężenia cukru we krwi i moczu oraz doskonale nawadnia organizm” – radzi Pani dietetyk.

Problem cukrzycy ciążowej dotyczy 1 na 100 ciężarnych kobiet. Jest to poważne zaburzenie spowodowane nadmiarem glukozy, które wymaga natychmiastowego leczenia. Jednak przed wprowadzeniem farmakoterapii należy zadbać o dietę odpowiednio zbilansowaną pod względem jakościowym i ilościowym, uwzględniając produkty o niskim IG. Przestrzeganie kilku zasad żywienia pozwoli uchronić mamę i maleństwo przed niepożądanymi skutkami cukrzycy.

Produkty dostępne w:
Transgourmet
makro
netto
lidl
lewiatan
Kaufland
dino
Auchan
zabka
Transgourmet
makro
netto
lidl
lewiatan
Kaufland
dino
Auchan
zabka